Skip to main content

Noloshu waxay leedahay xeerar.

 Dhallinyaro, noloshu waxay leedahay xeerar, kuwaas oo haddii xuduuddeeda lagala baxo xanuunkeeda lala kulmayo. Wax-walba waxay ku haboon yihiin in hal-beeg iyo xad-dhexaad lagu haayo. In qofku isku-kalsoonaado waa arin wanaagsan oo la mahadiyo. Laakiin kalsoonida dheeriga ah waa cadowga ugu xun ee haadaamaha ka rida qofka aanan naftiisa xakamayn. Kalsooni miisaaman ku kalsoonaada nafsaddiina, idinka oo ogsoon in hadalka dadku uusan dhamaaneyn. In aydnaadan dadka iska-weyneenna ogaada in ay tahay darajada ugu sareysa ee isku-kalsoonaanta. Idinka oo aanan wax qaniini karinna ilkihiina ha muujinina.


Goorta aad arimaha u aragtaan kuwo adag laakiin suuragal ah, ogaada inaad tihiin kuwo nafsaddooda ku kalsoon. Laakiin goorta aad arimaha u aragtaan suuragal ah laakiin adag, ogaada inaad tihiin kuwo aanan nafsaddooda ku kalsooneyn. Idinka oo kalsoonidiina kaashanaya, ha noqonina weligiin kuwo ka da’weynaada in ay xaqiijiyaan hadaf cusub. Hana suginina xaaladda bilowga ah ee hagaagsan, bal idinku noqda hagaaggii bilowga ahaa ee xaaladda. Waxaad ogaan-doontaan Xilli idin soo-mara oo aad mahadisaan in uu yahay midka aad ku go’aan-gaartaan xal u-raadinta mushkiladihiina gaarka ah, idinka oo aanan cid kale eedeynin. Goortaasi waa mrka aad garataan in masiirkiinu ayan cid kale gacanta ugu jirin, bal uu gacmihiina ku jiro. 


Ma-jirto guuldarri mudan in lala murugoodo. U-daaya murugada kuwa wax ma-kastada ah ee aanan caqliga lagu-arag. Ku qanca, darajooyinka sare ee guusha in ay gaaraan kuwa soo maray darajooyinka sare ee guul-darrida. Waayo kuwa aaminsan in ay awoodaan ayaa weligood awooda. Gooreysadu waxay qofka ka dhigtaa shakhsi ama hoggaamiya bulshadiisa ama cusleeya bulshadiisa. Haddaba kala doorta gooraysadiinu midabka ay idiin yeeli lahayd. Dadku waxay maqlaan wixii ay jecel-yihiin in ay maqlaan, sidaa darteed halgankiina cidna howga cudur-daaranina. Waa arin adag in aad illowdaan mixnooyinkii tagtada, waxaa kale oo adag inaad culaabteeda xambaarsataan. Arinta haboon oo aad ku guuleysan kartaan waxay tahay in mixnadahaas aad halkooda uga tagtaan oo aad horey u socotaan, idinka oo weliba deg-degaya. Hana u oggolaanina in tagtadu ay lugaha idin-ka dabarto si aad uga hadhaan gaariga idin-gaarsiinaya timaaddada. 


Si-kasta oo shalay aad ula kulanteen falal xun, u-daaya tagtadu ha la tagtee, idinka oo ku qanacsan il-biriqsi walba oo idin maraya in uu idiin-yahay bilow cusub. Kuna kalsoonaada in tagtadiina iyo timaadadiinu ay kala qiimi badan yihiin. Marna ha raja-dhiginina, maxaa-yeeley waxaa marar badan dhacda in guushu ay idin-ka soo daahdo. Rajadu markii ay dhulka ku dhacdo waxay u kala jajabtaa sidii dhaladii oo kale. Goorta aad la kulantaan xaalad middaas lamid ah, isku-deya in hal jab oo dhalo ah aad ka qaadataan oo bilow wanaagsan ay idiin noqoto. Dhamaad walba ha idiin kaga dhex-muuqdo bilow cusub. Idinka oo dhowraya anshaxa wanaagsan ee dad-ahaaneed dhegeysta dadku waxay leeyihiin, laakiin idinka oo dhowraya madax-bannaanidiina dad-ahaaneed, ha rumeysanina qof walba oo wax sheegaya. 


Qof idin-ka qaadi kara ma jiro hanti uu eebbe idin-siiyey, sidaa darteed qofna ha u oggolaanina in uu xoriyaddiina ku cayaaro. Ogaada ma tihidin kuwo awooda in dadka oo dhan aad ka yeeshaan kuwo raali idin-ka ah, laakiin waxaad awooddaan in aydnaadan qofna dhibaato u geysan. Noloshana ha idiin-kugu muuqato in ay lamid tahay sidii isbitaal laba albaab leh oo aad laba cisho booqateen. Maalinna albaabka hore ayaa waxaad kala soo baxdeen caruur idiin dhalatay oo aad soo xambaarateen si aad u korisaan. Maalinna albaabka danbe ayaa waxaad kala soo baxdeen meydkii aabayaashiin oo aad soo xambaarateen si aad u aastaan. 


In aad tihiin kuwo xaq ku taagan, maahan arin y ka ratibmeyso in codkiinu uu yahay midka sareeya. Laakiin waxaad cod sare heysaan goorta aad ogaataan inaad tihiin kuwo maanta ka qiimi badan xaaladda tagtadiinii, berina ka qiimi ka qiimi yar xaaladda timaatadiina. Dadka qaarkood waxay sameeyaan lacago bug ah, halka lacagta qaarkeed ay samayso dad bug ah. Labadaas qolo ayaa waxay la dhaqan yihiin biyaha dareera oo ku hoobanaya meelba meeshii ay ka hooseyso illaa ay salka u hoobtaan. Ogaada qurux ay anshax-xumi weheliso in ay tahay fool-xumo middeeda ugu fool-xun. Fool-xumo uu nshax-wanaag la socodona in uu yahay qurux midkiisa ugu qurxoon. Iimaan yeesha oo eebbihiin ku kalsoonaada. Noqda geesiyaal oo awoowayaashiin ku deyda. Horey u socda idinka oo gacmaha is-heyta.


Qore: Dr. Saadiq Enow

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Caqliga iyo Jaceylka

 Caqliga iyo jacaylku waxay ka samaysan yihiin laba walxood oo kala duwan.  Caqligu wuxuu dadka ku xidhaa guntin, waxbana khatar ma gelin, laakiin jacaylku wuxuu baabi'iyaa kharribannada oo dhan oo wax walba khatar buu geliyaa.  Caqligu had iyo jeer waa taxaddar oo ku taliyaa, "Iska jir farxad badan," halka jacaylku leeyahay, "Ah ha ka welwelin. Qaado!”  Caqligu si sahal ah uma burburo, halka jacaylku dadaal la'aan isu dhimi karo burburka. Laakiinse khasnado baa ku qarsoon burburka. Qalbi jaban wuxuu qariyaa maalka.

Wa Maxay Jaceylku ?

 Jacaylku waa go'aan, waa xukun, waa ballan. Haddii jacaylku ahaan lahaa kaliya dareen, ma jiraan wax sal ah oo ballan ah in la is jeclaado weligeed.  Dareen ayaa yimaada waana laga yaabaa inuu tago. Sideen u xukumi karaa in ay weligeed sii jiri doonto, marka falkaygu aanu ku lug lahayn xukun iyo go'aan.

Ibn Khaldun: Insights on History, Society, and Humanity

 Introduction: Ibn Khaldun, a renowned 14th-century scholar, offered profound insights into the nature of history, society, and the human experience. His seminal work, the "Muqaddimah" (Introduction to History), laid the foundation for many fields of study, including sociology, economics, and historiography. In this blog, we delve into some of the key lessons from Ibn Khaldun's introduction, exploring concepts such as the cyclical nature of history, the influence of environment on societies, the importance of social cohesion, his revolutionary historical methodology, and the relevance of his ideas to contemporary issues. Ibn Khaldun's teachings continue to resonate today, offering valuable perspectives on the past and present, and inspiring new ways of thinking about our world. 1. Cyclical Nature of History: Ibn Khaldun's concept of history as cyclical offers a profound perspective on the patterns of human civilization. By understanding the stages of growth, peak,...